← Blog · Φυσικοί κίνδυνοι
Τσουνάμι στην Ελλάδα: πώς δημιουργείται & πότε κινδυνεύουμε
Το τσουνάμι δεν είναι «ένα μεγάλο κύμα», αλλά μια σειρά κυμάτων με τεράστια ενέργεια. Η Ελλάδα, λόγω της έντονης σεισμικότητάς της, έχει ιστορικό καταστροφικών τσουνάμι — και ένα σύγχρονο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.
Πώς ένας σεισμός προκαλεί τσουνάμι
Όταν ένας ισχυρός υποθαλάσσιος σεισμός μετακινεί απότομα τον πυθμένα της θάλασσας προς τα πάνω ή προς τα κάτω, «σπρώχνει» τεράστιο όγκο νερού. Αυτή η διαταραχή ταξιδεύει στον ωκεανό με ταχύτητες εκατοντάδων χιλιομέτρων την ώρα. Στα ανοιχτά το κύμα είναι χαμηλό και περνά απαρατήρητο· καθώς όμως πλησιάζει στα ρηχά, επιβραδύνεται και «μαζεύει» ύψος, χτυπώντας την ακτή με καταστροφική δύναμη. Τσουνάμι μπορούν επίσης να προκληθούν από υποθαλάσσιες κατολισθήσεις ή ηφαιστειακές εκρήξεις.
Η ιστορία των τσουνάμι στην Ελλάδα
- 365 μ.Χ. — Κρήτη: ο τεράστιος σεισμός του Ελληνικού Τόξου προκάλεσε τσουνάμι που έπληξε όλη την ανατολική Μεσόγειο, μέχρι την Αλεξάνδρεια.
- 1956 — Αμοργός: ο ισχυρότερος σεισμός του Αιγαίου τον 20ό αιώνα (~7,5) γέννησε τσουνάμι με κύματα αρκετών μέτρων στις Κυκλάδες.
- 2020 — Σάμος: ο σεισμός των ~7,0 προκάλεσε μικρό τσουνάμι στις βόρειες ακτές της Σάμου και στη Σμύρνη.
Σημάδια προειδοποίησης
Αν βρίσκεστε στην ακτή και νιώσετε ισχυρό σεισμό, ή δείτε τη θάλασσα να υποχωρεί απότομα αποκαλύπτοντας τον βυθό, ή ακούσετε ασυνήθιστο βουητό από τη θάλασσα — μην περιμένετε επίσημη ειδοποίηση. Αυτά είναι φυσικά σημάδια επικείμενου τσουνάμι.
Τι να κάνετε
- Απομακρυνθείτε αμέσως από την παραλία προς υψηλότερο έδαφος ή σε όροφο γερού κτηρίου.
- Μην επιστρέψετε μετά το πρώτο κύμα — ακολουθούν κι άλλα, συχνά μεγαλύτερα.
- Ακούστε επίσημες οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας.
Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης
Στην Ελλάδα λειτουργεί Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης για Τσουνάμι στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ενταγμένο στο σύστημα της UNESCO για τη Μεσόγειο. Μόλις εντοπιστεί ισχυρός υποθαλάσσιος σεισμός, εκδίδεται μήνυμα προειδοποίησης εντός λεπτών.